Vragmotorbestuurdersdag: Ons verslag van die fees van die mooiste vragmotors

Hitte. Versengende hitte. ‘n Uitgestrekte asfaltveld vol honderde van die mooiste vragmotors in die land. Bas wat uit subwoofers dreun, lokomotiefhorings, rook wat uit vertikale uitlate stroom, en kranse van aandligte wat langs die trekkers skitter. Dit is TruckDay, vir die tweede keer by Yakhroma, naby Moskou, gehou.

Ek het TruckDay verlede jaar gemis. Ek het verkoue gekry, maar wou nog steeds gaan – totdat Wagner se opmars na Moskou die organiseerders laat kanselleer het. Hierdie keer het ek een van hulle gebel, my ou vriend, die Belarusiese vragmotorbestuurder Konstantin Bulatsky: “Tel my in, ek sal daar wees.”

Dertig jaar van vragmotorfeeste, van Hannover tot Louisville

Sulke geleenthede is al dekades lank ‘n tradisie in Europa en Amerika. Terug in 1994 – dertig jaar gelede – het ek een in Hannover, Duitsland, besoek en my verwonder aan spesiaal geverfde trekkers van ‘n soort wat niemand destyds in Rusland gesien het nie. Ek het selfs ‘n kleurvolle paartjie, Heike en Marion Wunsch, ontmoet wat opgedaag het in ‘n Sowjetblou KrAZ wat soos ‘n Amerikaanse tuig gestileer was. Die Amerikaanse invloed by Europese vragmotorfeeste loop diep: bestuurders en hul maats in wasbeerpelshoede en leerstewels, country en rock van die verhoog af.

Dieselfde gees vul die jaarlikse vragmotorbestuurdersfees by die Nürburgring, wat saamval met die vragmotorrenne in middel Julie. Ek was al verskeie kere daar: bier en schnaps wat vloei, dosyne aandenkings-tente, vragmotors wat deur die nag verlig is, en die hele saak wat met vuurwerke afsluit. Ek was ook by die vragmotorskoue in Louisville, Kentucky, waar Amerika se mooiste trekkers bymekaarkom. Kleiner, maar die aansig van langneusvragmotors wat ná donker met duisende ligte gloei, is nie iets wat jy vergeet nie.

Hoe TruckDay ontstaan het

En nou is daar ‘n regte fees van mooi vragmotors in Rusland. TruckFest-geleenthede is al voorheen gehou, op kleiner skaal. Toe die organiseerders daar na betaalde deelname oorskakel, het die vragmotorbestuurders in opstand gekom – en soos die kultus-Amerikaanse film Convoy ons geleer het, is kwaad vragmotorbestuurders ‘n mag om mee rekening te hou. Daarom het hulle hul eie nie-kommersiële fees gemaak: TruckDay. Hulle het ‘n reuse-asfaltterrein naby Yakhroma gevind, borge ingebring, van deelnemers niks gevra nie en besoekers 500 roebels gehef as hulle ouer as 14 was. Borgsteun was vanjaar sterk genoeg dat twee palette kvas weggee is – neem twee bottels, neem vyf.

Wat op die veld was

Daar was kosareas, aandenkings-tente wat alles tot dakgemonteerde “kandelaar”-soekligte verkoop het, storte as jy jou eie water gebring het, en ‘n kinderarea waar die kinders toegelaat is om twee regte vragmotors met watergebaseerde kleure te verf. Op die verhoog het Max Vertigo die liedjies gesing wat bestuurders na aan die hart lê – een daarvan die verhaal van ‘n 40 RUS-swaarvragdraer wat nooit bang is vir werk nie en, as hy gedruk word, presies kan verduidelik waarom hy langs die pad bly.

Nuwe vragmotors, nuwe sleepwaens, en 1:43-modelle

Anders as Duitsland, waar vervaardigers soos Mercedes hele paviljoene met bier, wors en handelsware borg, het geen OEM hierdie fees ondersteun nie. Maatskappye het wel gekom – RMG (Russian World of Trucks), wat Europese vragmotors deur parallelle kanale invoer. ‘n Nuwe Volvo FH kos 19.5 miljoen roebels, maar lig gebruikte voorbeelde jonger as drie jaar verkoop beter: goedkoper, en met laer herwinningsfooie.

Die fees het ook die debuut van Brenor aangebied, ‘n nuwe halfsleepwa-handelsmerk uit Domodedovo. Met die Europese sleepwavervaardigers uit die mark, moes die nis gevul word. Sleepwa #001 was te sien: SAF-asse en steunpote, Russiese laaghoutvloer, aluminiumrelings, ‘n prys van sowat 6 miljoen roebels. Verkope begin hierdie herfs.

Daar was natuurlik modelvragmotors te koop – nie Chinese nie, maar Russiesgeboude 1:43-skaalmodelle van Yuri en Vadim uit Arkhangelsk. Sommige is heeltemal oorspronklik, met 3D-gedrukte kajuite; ander is uit skenkermodelle herwerk. Die opgraderingslyste lees soos dié van ‘n regte werkswinkel: “toegerus met ‘n YaMZ-238-enjin, oopmaak enjinkap, werkende agtervering en stuurbare vooras.” Vir Yuri en Vadim is dit ‘n stokperdjie. Een van hulle bou skepe; die ander bestuur ‘n Iveco Stralis.

370 vragmotors in tien kategorieë

Verlede jaar het 190 vragmotors geregistreer. Vanjaar was daar 370, versprei oor tien kategorieë:

• Titan – Volvo
• Super – Scania
• PACCAR – DAF
• Besser & Büssing – Mercedes en MAN
• AmericanTruck
• Original – ander handelsmerke
• Oldskool – meer as 20 jaar oud
• Power – insleepvragmotors en spesiale toerusting
• Goinstyle – geharmoniseerde trekker-sleepwa-kombinasies
• MKT – ligte kommersiële voertuie, meestal getjoende GAZelle Next-bestelwaens met dreunende subwoofers

Bekers en pryse is in elkeen van hulle toegeken.

Om deur die rye te stap was verblindend: pasgemaakte verfwerk, eindelose detail, luukse interieurs, beligting, klankstelsels, meertonige horings. Streng gesproke is baie daarvan nie padwettig nie, maar solank die eienaars nie aankomende bestuurders met hul kandelare verblind of “La Cucaracha” vir die verkeerspolisie speel nie, kyk inspekteurs gewoonlik anderpad. Dit is nie mans wat bloot van hul vragmotors hou nie; hulle koester hulle en hou hulle vlekkeloos. Dikwels genoeg stop ‘n verkeersbeampte een net om dit te bewonder en te vra: “Hoeveel het dit gekos?”

Wat die tuning kos

Baie, is die antwoord. Die pryswenner uit Klimovsk wat vier bekers huis toe geneem het – Titan, Beste Europees, Beste Custom Shop en Beste Klank – het 4.5 miljoen roebels bestee aan werk wat deur ‘n klein werkswinkel in Krasnodar gedoen is. Vragmotortuningwinkels van daardie soort begin stadig in Rusland verskyn.

‘n Volvo FH-tuig uit Barnaul het ‘n vraag by ‘n klein seuntjie uitgelok: “Werk jy regtig met hierdie vragmotor?” Toe hy hoor die antwoord is ja, draai hy na sy ma: “Sien, om op so ‘n vragmotor te werk is ‘n plesier!” Die vervoerders sug daaroor: “Ongelukkig gee kliënte nie om watter vragmotor hul vrag aflewer nie. Maar ons belê steeds, pas aan, bestel onderdele…” En dit is die moeite werd. Op die snelweg is ‘n mooi tuig ‘n seldsaamheid. Hier was hulle oral.

Tuning glip van tyd tot tyd wel oor na kitsch, en selfs daardie vragmotors het hul bewonderaars. Deelnemers het geskerts oor een eienaar uit Yaroslavl wat elke denkbare bykomstigheid aan sy verouderende Freightliner Columbia gehang het, terwyl dit swart rook geblaas en ‘n meertonige sirene laat miaau het. Snags het die ding soos ‘n pretparkrit gegloei. Kitsch of nie, hy het die gehoorprys gewen.

Die Supercup: ‘n Freightliner Century uit Barnaul

Die supercup self, waarvoor die ander wenners gestem het, het na Lev Levchenko uit Barnaul gegaan. Sy Freightliner Century was eens ‘n wrak sonder buffer en met ‘n stukkende enjinkap.

Dit is getransformeer: die vooras vorentoe geskuif, nuwe bakwerk, gepoleerde dele, ‘n interieur van nuuts af oorgedoen, en ‘n toringhoë rathefboom met ‘n grynsende suierknop, gloeiende rooi oë en ‘n “sigarethuls.” Die resultaat is ‘n behoorlike cowboyvragmotor in Westerse styl, goed genoeg vir ‘n Amerikaanse vragmotorskou. Lev se missie is om die kultuur van mooi Amerikaanse trekkers na Rusland te bring.

Ander Amerikaanse tuie het ook opgedaag, en ‘n paar Chinese ook. Wat my egter die meeste getref het, was dit: as jy tussen vlote mooi Europese vragmotors staan, sou jy nooit raai hoe volledig die Chinese die hoofweë oorgeneem het nie. ‘n Hartverwarmende gesig.

Russiese yster: MAZ, KAMAZ, ZIL – en ‘n 147 km/h-trekker

‘n Bloumetallic MAZ met ‘n spesiaal geverfde kajuit het uitgestaan, net soos verskeie herstileerde KAMAZ K4- en K5-tuie. Uit St Petersburg het twee wit pronkstukke gekom, ‘n Mercedes Actros en ‘n KAMAZ K4, albei met herwerkte kajuite en ongewone stuurwiele – die Actros met ‘n ZIL-130-wiel. Twee ZILs, ‘n verhoogde kipvragmotor op ‘n 130-basis en ‘n trial-tuig met alwielstuur, was onder die oudste voertuie teenwoordig.

Nog ‘n uitblinker was ‘n 1994 Mercedes SK uit Sergiev Posad met EPS elektro-pneumatiese skakeling – die voorloper van vandag se geoutomatiseerde handratte. Ek het self eens ‘n Mercedes soos dié oor die Alpe bestuur.

Maar die ware skoutrekker was ‘n trekker – letterlik ‘n trekker. Alexander Malyar het van Yekaterinburg gekom met ‘n heeltemal herboude 1997 MTZ Belarus, aangepas vir Bison Track Show-renne. Enjin en ratkas getune, ‘n nuwe onafhanklike voorvering en voorremme aangebring, wat ‘n standaard-MTZ glad nie het nie. Topsnelheid het van 34 km/h na 147 km/h gegaan. Brandstofverbruik, aangesien jy vra, is sowat 12 l/100 km. Hy het selfs ‘n tuisgemaakte sleepwa met gereedskap en onderdele daaragter gesleep. Ongelukkig het Malyar by ‘n latere trekkerren naby Saratov die masjien teen spoed omgerol; hy is nie beseer nie, maar dit het groot herstelwerk nodig. Die vragmotorbestuurder-trekkerdrywer bly vrolik daaroor.

‘n Motorhuis op ‘n Sadko Next

Onder die mees inspirerende deelnemers was Svetlana en Vladimir Petrukhin uit Tula, wat hul eie motorhuis op ‘n GAZ Sadko Next gebou het. Hulle het die chassis in 2021 vir 2.3 miljoen roebels gekoop en nog 1.5 miljoen daarin gesit om dit in ‘n rollende huis te verander: ‘n torsiebuigende subraam, warmwaterverhitting, sonkrag, ‘n wasmasjien, ‘n skottelgoedwasser. Brandstofbesparende wysigings het verbruik tot 18 tot 20 l/100 km verlaag.

Een voorval, en baie welwillendheid

Die fees was nie heeltemal sonder voorval nie: een getjoende GAZelle het van sy handrem afgekom en in ‘n ander voertuig gerol, en sy eienaar is uitgesit en van die eerste plek gestroop wat hy vir klank gewen het. Alles anders aan die atmosfeer was samewerkend. Die bergingspanne het my in die kajuit van hul 600 hp Volvo FH laat afkoel, en ek het ‘n rit gekry saam met Khachatur uit Krasnodar, wat saam met sy seun en kleinseun gekom het, met drie pasgemaakte vragmotors tussen hulle.

Intussen is ‘n “American Truck Fest” in St Petersburg aangekondig. Vyf trekkers het opgedaag, twee van hulle Europese Volvos, plus ‘n kipvragmotor – minder ‘n fees as ‘n ontmoeting.

“Is dit jou hartklop?”

Terwyl ek hierdie stuk klaargemaak het, het Kostya Bulatsky uit die buiteland gebel. Hy was pas by Truckstar in Nederland, 2,200 deelnemers sterk, en was op pad na Finland se Power Truck Show, met dieselfde Scania S530 Super wat by Yakhroma gestaan het. Dus het ons konvooi, ten spyte van alles, tog ‘n internasionale vragmotorfees bereik.

Dertig jaar gelede in Duitsland het iemand my ‘n rooi flikkerende speld gegee. Daardie aand het ‘n man na die lig gewys en gevra of dit my hartklop is. Ek het geknik: natuurlik is dit. Ek sou vandag dieselfde sê.

Want in “‘n wêreld waar die winde nooit rus nie,” is dit ‘n eiland van vreugde en vriendskap. Dit was roerend om Autoreview-lesers by die fees te hoor vra wanneer my verslag sou verskyn, en smeek: “Moet asseblief nie ophou om die papieruitgawe te druk nie.” En omdat – glo my, ek volg die vragmotortoneel al lank – ons feeste nou nie slegter is as dié by die Nürburgring of in Louisville nie. En hulle sal net beter word.

Foto: Fedor Lapshin

Hierdie is ‘n vertaling. Jy kan die oorspronklike artikel hier lees: День дальнобойщика: наш репортаж с фестиваля самых красивых грузовиковртаж с «Шелкового пути»