Не, гэта не той сумнавядомы аўтамабіль з папулярнага фільма, вядомага пад жаночым імем «Крысціна». Тая машына была мадэллю на год пазней, мела больш раскошнае аздабленне і цалкам была плёнам выдумкі. Стывен Кінг, аўтар рамана, паводле якога знялі фільм, не быў глыбокім знаўцам аўтамабіляў. Кнігу ён пачаў пісаць з сярэдзіны, а пачатак, канец і мноства дэталяў дадаваў пазней, таму аўтамабіль атрымаўся хутчэй фантастычным, чым рэальным. Але падабенства ёсць…
Спартыўнае купэ «Плімут Савой» KP-31-2 1957 года
«Ты падобная да яе, як сястра, але, вядома, ты не яна — на жаль». — Максім Леанідаў
Чаму Кінг выбраў «Плімут»
Стывен Кінг расказваў у інтэрв’ю, што шукаў для галоўнага героя свайго першага «аўтамабільнага» рамана машыну з яркай знешнасцю, якая яшчэ не набыла «культавага» статусу сярод амерыканскіх чытачоў. Таму «Шэўрале» 1957 года ён адкінуў як «занадта легендарны». Замест яго выбраў «Плімут Ф’юры», у значнай ступені праз удалае імя, што выдатна адпавядала злавеснай прыгажосці, якую ён уяўляў.
Мадэль 1957 года лёгка пазнаць па фарах рознага дыяметра і вертыкальных прарэзах пад бамперам. Менш заўважны вертыкальны дэкаратыўны элемент у цэнтры фальшывай радыятарнай рашоткі — моцна стылізаваная выява ветразяў «Мэйфлаўэра», карабля амерыканскіх пілігрымаў, — але і гэта характэрная рыса «Плімутаў» 1957 года.
«Ф’юры» з рамана не мог існаваць
Кінг, магчыма, і выбраў слушную машыну, і тым самым міжволі ўзвёў яе ў культавы статус, асабліва пасля выхаду фільма. Але апісаны ў рамане «Плімут Ф’юры» не існаваў і не мог існаваць. У 1957 і 1958 гадах «Ф’юры» прапаноўваўся толькі як двухдзверная мадэль, самая дарагая ў серыі, і выключна ў светла-бэжавым колеры. Гэта важна, калі ўспомніць часта згаданы ў рамане і паказаны ў фільме колер кузава «Чырвоная восень».
Незадаволены ўладальнік, вядома, мог перафарбаваць машыну, але ў фільме яна ўжо на канвееры паказана ў чырвона-белай афарбоўцы. Каб стварыць гэтую няправільную карціну, кіношнікі пабудавалі велізарную дэкарацыю канвеера ў закінутай мэблевай фабрыцы: здымаць на заводзе «Крайслер» было немагчыма, ды і абсталяванне там даўно мадэрнізавалі — фільм усё ж здымалі ў 1983 годзе.
Пярэдняе суцэльнае сядзенне прасторнае і зручнае, але бакавой падтрымкі няма (ды адкуль ёй узяцца?). Прыбораў на панэлі занадта шмат, каб параўноўваць іх з «кацінымі вачыма». Кнопкавы селектар трансмісіі злева ад руля не мае становішча «стаянка».
Наша машына — «Савой», а не «Ф’юры»
На нашых ілюстрацыях не верхняя версія «Ф’юры», а больш даступны «Савой», які ў 1957 годзе прапаноўваўся ў чырвона-белай афарбоўцы. Гэта менавіта 1957-ы, а не 1958-ы, што выдаюць некалькі характэрных элементаў афармлення перадка. Для вокладкі першага выдання сваёй кнігі Кінг пазіраваў побач з такой машынай, хоць у тэксце апісваў зусім іншы аўтамабіль.
Дзе фантазія аўтара абагнала тэхніку
«Ну, ты падобная да яе, як сястра» — сапраўды, пераблытаць лёгка… Але калі аўтар працягвае апісваць «аўтамабіль з кепскім характарам», абсурдныя дэталі назапашваюцца, паказваючы слабое знаёмства з прадметам і ўрэшце ўскладняючы гісторыю да такой ступені, што яе амаль немагчыма экранізаваць.
Дзверы, што замыкаюцца самі
Успомнім драматычную сцэну, дзе машына раптам сама замыкае ўсе дзверы. Звычайна такая функцыя кіруецца з дзвярэй кіроўцы, але на гэтай мадэлі яе не было. Кінг апісвае гучнае пстрыканне, калі «салдацікі» на ўсіх дзвярах адначасова апускаюцца. Як гэта зняць, калі ў тагачасных «Плімутах» такой сістэмы не існавала? Каб замкнуць дзверы, трэба было проста ўціснуць ручку ўнутр, а каб адамкнуць — пацягнуць. Дзеля эмоцый кіношнікам давялося паказаць гэтыя «салдацікі» на машыне зусім іншай маркі.
Нават у больш танных мадэлях «Плімут» 1957 года аздабленне салона было даволі складаным. На верхнім краі дзвярэй ніякіх «салдацікаў» няма. Гэты асобнік абсталяваны кандыцыянерам, падвешаным пад пярэдняй панэллю; над ім знаходзіцца прывад кіравання штатным ацяпляльнікам.
«Гідраматычны» рычаг у «Крайслеры»
Ці возьмем згаданы Кінгам «рычаг гідраматычнай каробкі перадач», які сам выходзіць са становішча стаянкі. Які рычаг і які «гідраматык» у прадукцыі «Крайслера», калі гэта былі асаблівасці «Джэнерал Мотарс» або ў асобных выпадках некаторых мадэляў «Форд»? Трансмісіі «Крайслера» называліся «Турбафлайт» і кіраваліся акуратнай кнопкавай панэллю пад левай рукой кіроўцы, без становішча «стаянка» наогул. Кінгу не пашкодзіла б пагартаць старыя буклеты «Плімут», каб дадаць хоць крыху дакладнасці. Замест гэтага ён стварыў хімеру з незразумелым рухавіком, чужой трансмісіяй, кнопкавымі дзвярнымі ручкамі (падобнымі да «Волгі» ГАЗ-21, што з’явіліся не раней за 1962 год) і двума лішнімі дзвярыма.
Ад чаго фільму давялося адмовіцца
Некаторыя прыдуманыя аўтарам асаблівасці давялося выкінуць, калі прозу перакладалі на мову кіно. Як паказаць жах дзяўчыны, замкнёнай унутры, на якую нібыта глядзяць зялёныя круглыя лямпы прыбораў, «як каціныя вочы»? На панэлі былі чатыры круглыя шкалы і падковападобны спідометр — не надта зручны набор, каб стварыць эфект «пільнага позірку» на актрысу Аляксандру Пол, якая грала напалоханую школьніцу.
На гэтым асобніку ўсталяваны V-вобразны васьміцыліндравы рухавік аб’ёмам 4,93 літра і магутнасцю 215 конскіх сіл. Багажнік вялікі і прасторны, але даволі плоскі.
Як здымалі аўтамабіль, што сам сябе рамантуе
Паўтарыць звышнатуральныя здольнасці машыны — свабодную волю, самастойны рух і самаўзнаўленне пры заднім ходзе — было складана, але задачу вырашылі вынаходліва. У здымках выкарысталі больш за два дзясяткі аднолькава падрыхтаваных «Плімутаў». Некаторыя нібыта ехалі без бачнага кіроўцы дзякуючы непразрыстай плёнцы на вокнах або каскадзёру, які ляжаў плазам пад імітацыяй сядзення, а органы кіравання былі перанесены пад панэль.
Іншыя машыны дэманстравалі «рэгенерацыю» простым прыёмам «зваротнага руху»: зняты матэрыял пракручвалі назад, і трэснутае шкло нібыта само зажывала. Не ўсе аўтамабілі перажылі здымкі. У салон аднаго паставілі гідраўлічныя дамкраты, якія літаральна зміналі яго знутры; на экране выглядала, быццам машына, амаль расплюшчаная смеццявозам, упарта «разгортваецца» назад у форму. Пра гэты фільм нельга было сказаць, што «падчас здымак ніводзін аўтамабіль не пацярпеў».
Цяпер паспрабуйце знайсці «Плімут Ф’юры» 1957 або 1958 года ў правільным светла-бэжавым колеры — амаль усе будуць чырвона-белыя, у стылі «Крысціны». І справа не толькі ў «Ф’юры»: яшчэ раз паглядзіце на нашы ілюстрацыі.
Вось яна, чароўная сіла мастацтва!
Каляровая схема машыны вельмі «крысцінаўская»: чырвоны лак «Тарэадор» на кузаве (не паказная «Чырвоная восень» Стывена Кінга!), белы «Айсберг» на даху. Аднак шырокіх падоўжных уставак на баках няма, іх замяняе вузкі молдынг: усё ж гэта проста «Савой», а не «Бельведэр».
Фота: Шон Дуган, кампанія «Хайман»
Гэта пераклад. Арыгінальны артыкул можна прачытаць тут: «Плімут Савой» 1957 года — амаль як у рамане Стывена Кінга
Апублікавана Верасень 11, 2024 • 6 хв на чытанне
