Sa taas ng kasaysayan: ang mga Zeppelin airship at ang kanilang kahanga-hangang mga kasama

Sa pampang ng Lawa ng Constance sa Friedrichshafen, Alemanya, isinasalaysay ng Zeppelin Museum ang pag-unlad ng airship — at mayroon din itong kahanga-hangang koleksiyon ng matatandang kotse.

Ang museo sa Lawa ng Constance

Katamtaman lamang ang interes ko noon sa abyasyon noong unang bahagi ng ika-20 siglo, at karamihan ay mula sa mga larawan sa magasin na Technology for Youth at mga kuwento tungkol sa mapangahas na piloto na si Utochkin. Bilang bata, mas pinukaw ng mga alaala ng taga-disenyo ng sasakyang panghimpapawid na si Yakovlev ang aking imahinasyon, lalo na ang mga kuwento tungkol sa mga eroplanong ginamit sa Unang Digmaang Pandaigdig. Nanatiling misteryo sa akin ang mga airship hanggang sa makarating ako sa museong ito.

Si Count Zeppelin at ang kanyang mga katuwang

Ang museo ay ganap na nakatuon sa airship at kay Count Ferdinand von Zeppelin, na nagpalipad ng kanyang unang LZ1 noong 1900 at nagsimula ng panahon ng Zeppelin. Matapos masunog ang kanyang ikaapat na airship noong 1908, nakatulong ang pampublikong ambagan upang maitatag niya ang Luftschiffbau Zeppelin — isang kumpanyang umiiral pa rin ngayon.

Tinulungan ang mga gawain ni Count Zeppelin ng mahahalagang katuwang: si Karl Maybach para sa mga makina, si Claude Dornier para sa sasakyang panghimpapawid, at ang Zahnradfabrik Friedrichshafen, na kilala ngayon bilang ZF Group.

Mula sandata tungo sa pampasaherong sasakyang panghimpapawid

Noong Unang Digmaang Pandaigdig, karaniwang masamang balita ang paglitaw ng Zeppelin. May poster mula sa London noong panahon ng digmaan sa museo, isang malungkot na paalala sa takot na dulot nito, na may mga anino ng German at British na airship at babala tungkol sa mga hindi pumutok na bala. Nakuha rin ng makatang si Maximilian Voloshin ang parehong banta sa tulang „Zeppelins over Paris” noong 1915, kung saan inilalarawan niya ang mga ito bilang mga multo sa kalangitan sa gabi.

Mula sa sandata ng digmaan, naging kamangha-manghang sasakyang sibilyan ang mga Zeppelin — mga ninuno ng makabagong pampasaherong eroplano, tumatawid sa kalangitan at nagdurugtong ng mga kontinente. Pinakatanyag ang LZ127 Graf Zeppelin, na nagsagawa ng 590 pandaigdigang lipad, 143 dito sa ibabaw ng Atlantiko.

Noong 1930, bumisita nang mapagkaibigan ang Graf Zeppelin sa Moscow, ngunit naapektuhan ito ng tensiyon noong panahong iyon: pinaputukan ang airship habang tumatawid sa hangganan ng Sobyet. Hindi nito napigilan ang mga Aleman, na kumuha ng mga larawang panghimpapawid ng Moscow at kalaunan ay nagsagawa pa ng reconnaissance flight sa Soviet Arctic.

Ang Hindenburg

Ang rurok ng kadakilaan ng Zeppelin ay ang LZ129 Hindenburg, ang pinakamalaking airship na ginawa kailanman. Pangunahing eksibit ng museo ang isang ginawang bahagi nito na may orihinal na duralumin na estruktura at loob, at mas malinaw nitong ipinapakita ang laki kaysa anumang larawan.

Limang taon itong ginawa at nahigitan pa nito maging ang Titanic sa laki at ambisyon:

• apat na Daimler-Benz diesel engine
• 90,000 litro ng gasolina
• 200,000 metro kubiko ng hydrogen
• 50 higaan, naging 75 pagsapit ng 1937
• 50 hanggang 60 katao ang tripulante, tulad sa barkong pandagat

Buhay sa loob

Marangya ang matutuluyan at tila hindi natatakot ang mga pasahero sa paglipad sa loob ng dambuhalang sasakyang puno ng hydrogen. May kusina, malaking bulwagan-kainan, lounge, bar at piano na may katawang aluminyo. Iniingatan ng museo ang mga alaala ng mga lipad na iyon — mga menu at itim-puting postcard ng buhay sa loob.

6 Mayo 1937

Natapos ang kuwento ng Hindenburg noong 6 Mayo 1937 nang masunog ito habang dumadaong malapit sa New York. Sa 97 taong sakay, 62 ang nakaligtas. Malungkot itong wakas ng panahon ng pampasaherong airship, at ang mga relikya rito — sunog na balangkas at orasan na huminto sa loob ng tunaw na aluminyo — ay nagsasalita nang kasinglakas ng anumang salaysay.

Nanatili ang pamana ng Zeppelin sa mga kuwentong iniingatan dito, sa impluwensiya nito sa makabagong abyasyon, at sa mga airship na ginagawa pa rin. Ang pagbisita ay nagbibigay ng tunay na pakiramdam sa ambisyon ng inhinyeriya noong unang bahagi ng ika-20 siglo at sa bakas na iniwan nito.

Ang Maybach DS8 Zeppelin

Sa mas malalim na bahagi ng museo, sa ilalim ng katawan ng malaking modelo ng Hindenburg, may parangal hindi lamang sa himpapawid kundi pati sa inhinyeriyang pangsasakyan: ang maringal na 1938 Maybach DS8 Zeppelin sedan, isang kotseng may diwa ng lumilipad nitong kapangalan. Ang 200-kabayo-lakas na V12 ay nagdala rito sa 170 km/h at kumokonsumo ng 28 litro bawat 100 km. Kamangha-mangha rin ang transmission para sa panahon nito — walong-bilis na Maybach Variorex na may paunang pagpili ng gear, isang sistemang napakaunlad na ginamit din sa mga tangke ng Alemanya.

Sa halos 3.5 tonelada, kailangan ng DS8 Zeppelin ng drayber na may lisensiya para sa mabigat na sasakyan, na nagpapakita kung gaano ito katindi ang pagkakagawa. Sa halagang 30,000 Reichsmark, kasingmahal ito ng humigit-kumulang dalawang dosenang Opel P4 sedan noong panahong iyon.

Ang Gaylord Gladiator, at bakit narito ito

May ikalawang kamangha-manghang kotse ang museo, mas kakaiba pa sa una: isang 1957 Gaylord Gladiator mula sa Estados Unidos, ipinapakita sa dalawang bersiyon, isang buo at isang hubad hanggang balangkas. Ano ang kaugnayan ng isang Amerikanong kotse sa German na airship?

Nagsisimula ang kuwento sa Amerika pagkatapos ng digmaan, sa mayamang negosyanteng si Gaylord na yumaman sa mga aksesorya sa buhok ng kababaihan. Namana ng kanyang mga anak na sina James at Edward ang pera at kasabikan, ngunit hindi hair clip ang pinangarap nila kundi isang kahanga-hangang kotse. Sinikap nila itong maisakatuparan nang walang pag-aalinlangan.

Ang paghahanap nila ng taga-disenyo ay humantong kay Alex Tremulis, kilala sa Tucker at sa kakaibang tatlong-headlight na Tucker Torpedo. Matapos ang ilang pagbabago sa kumpanya, ipinasa ni Tremulis ang proyekto sa malayang taga-disenyo na si Brooks Stevens, na nagtrabaho sa Harley-Davidson at Studebaker.

Layunin ng disenyo na pagsamahin ang makabagong anyo at klasikong elegansiya. Ang unang modelo ay may „mata ng kuwago” — dalawang malaking Lucas headlight na kahawig ng mga kotse bago ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig — na kalaunan ay pinalitan ng apat na mas maliit para sa mas pino nitong hitsura.

Ang Gaylord Gladiator ay itinayo sa tubular space frame na gawa sa chrome-molybdenum steel at kahanga-hangang magaan para sa panahon nito sa 1800 kg. Karaniwan ang suspensiyon ngunit may makabagong detalye: pinalaking rubber bushing at nilalangisang rear leaf spring.

Sa ilalim ng bonnet, ang unang mga kotse ay may 5.4-litro na Chrysler V8, na kalaunan ay pinalitan ng mas tahimik na 5.9-litro na Cadillac. Umabot ang Gladiator sa 200 km/h at 0–100 km/h sa walong segundo — mas mabilis kaysa Cadillac Eldorado.

May GM Hydra-Matic automatic at power steering na pinapagana sa pindot ng buton. Isang buton din ang nagpapasok sa bubong, gamit lamang ang isang electric motor — samantalang pitong motor ang kailangan ng Ford Skyliner para sa parehong gawain.

Pagbuo sa pabrika ng airship

Matagumpay na nagdebut ang Gladiator sa Paris Auto Show noong 1955 at naging tanyag; binalak ang produksiyon ng 25 yunit. Nakakagulat na ipinagkatiwala ang paggawa sa Luftschiffbau Zeppelin — ang mga gumagawa ng airship.

Mas mahirap pala kaysa inaasahan ang paglipat mula airship tungo sa kotse, nagdulot ng kaso ang mga problema sa kalidad, at huminto ang produksiyon. Ang presyo, na unang sampung libong dolyar, ay umabot na sa 17.5 libo — halos 200 libo sa halaga ngayon.

Tatlo o apat na Gladiator lamang ang nagawa. Isa ang narito sa Zeppelin Museum, isa pa ay nasa pribadong koleksiyon sa Estados Unidos, at may mahiwagang ikaapat na sinasabing nawala kung saanman sa Europa.

Ang pamana ng Zeppelin ngayon

Ang pamana ng Zeppelin ngayon ay lampas na sa airship. Pag-aari ng kumpanya ang Caterpillar na tatak ng construction machinery at mga makina. Ginagawa pa rin ang mga airship, bagaman mas maliit na sukat — at ang dalawang oras na lipad sa ibabaw ng Lawa ng Constance ay nagkakahalaga ng 850 euro, isang tunay na premium na karanasan.

Larawan: Zeppelin Company | Fedor Lapshin

Ito ay salin. Mababasa rito ang orihinal na artikulo: Mga Zeppelin: airship at mga kotse