ਪੈਸਿਵ ਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਹਨ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਵਾਹਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਐਕਟਿਵ (ਸਰਗਰਮ) ਅਤੇ ਪੈਸਿਵ (ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ)। ਐਕਟਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਹਨਾਂ ਸਿਸਟਮਾਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੈਸਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰ ਦੀ ਉਹ ਯੋਗਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਨ ‘ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਹਨ ਟੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਸੱਟਾਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪੈਸਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟ ਬੈਲਟ, ਏਅਰਬੈਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰੰਪਲ ਜ਼ੋਨ (ਊਰਜਾ ਸੋਖਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਟੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਅਗਲੀ (ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ) ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਕਾਰ ਮੁੜ-ਤੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਪਰ ਯਾਤਰੀ ਜੜਤਾ (ਇਨਰਸ਼ੀਆ) ਕਾਰਨ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਵ੍ਹੀਲ, ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਵਿੰਡਸਕਰੀਨ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਜਦੇ ਹਨ। ਇੰਝ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਬਿਨ ਅੰਦਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਤਾਕਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਰਫ਼ਤਾਰ ਘਟਣ (ਡੀਸੈਲਰੇਸ਼ਨ) ਦੀ ਦਰ ਦਸ ਗੁਣਾ g ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਸੇ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸੱਟ-ਰਹਿਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ — ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਝਟਕੇ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ-ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਦੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਰ ਅੰਦਰ ਇਹ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਡੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ: ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਟੱਕਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੋਖਣ ਲਈ ਇੰਨਾ ਲਚਕਦਾਰ ਹੋਣਾ।

ਕ੍ਰੰਪਲ ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੈੱਲ

ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਰ ਬਾਡੀਆਂ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਦੋ-ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:

• ਮਜ਼ਬੂਤ ਯਾਤਰੀ ਸੈੱਲ: ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਢਾਂਚਾਗਤ ਫਰੇਮ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਸਖ਼ਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਤਿ-ਉੱਚ-ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਟੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਅੰਦਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਲਾਖਾਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਟੱਕਰ ਵੇਲੇ ਉਹ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਨਾ ਧਸਣ।
• ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ ਵਿਗੜਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਨ: ਕਾਰ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ (ਇੰਜਣ ਵਾਲਾ ਖ਼ਾਨਾ) ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ (ਡਿੱਗੀ/ਟਰੰਕ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਾਬੂ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁੜ-ਤੁੜ ਜਾਣ ਅਤੇ ਟੱਕਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਕੈਬਿਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਖ ਲੈਣ ਤੇ ਖਿਲਾਰ ਦੇਣ।

ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਪੂਰੀ ਬਾਡੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁੜ-ਤੁੜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਭਾਵ ਕੈਬਿਨ ਦੇ ਬੰਪਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਧਸਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਅਜਿਹੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਰ ਦੇਖਣੀ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਯਾਤਰੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਾਬਤ ਰਹੇ।

ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇੰਜਣ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਬਿਨ ਅੰਦਰ ਧਸਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ — ਜੋ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਰਾਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਇੰਜਣ ਮਾਊਂਟ ਅਤੇ ਫਾਇਰਵਾਲ ਢਾਂਚੇ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਟੱਕਰ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੀ ਟੱਕਰ ਅਤੇ ਸਿਰ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਹੈੱਡ ਰੈਸਟ੍ਰੇਂਟ)

ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰੇ ਹਨ — ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ, ਸਿਰ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਛੇ ਝਟਕਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਿਪਲੈਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਿਰ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:

• ਆਮ ਹੈੱਡ ਰੈਸਟ੍ਰੇਂਟ: ਸਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਹਿੱਲਣ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਗਰਦਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾ ਖਿੱਚੀ ਜਾਵੇ।
• ਐਕਟਿਵ ਹੈੱਡ ਰੈਸਟ੍ਰੇਂਟ: ਜਿਉਂ ਹੀ ਪਿਛਲੀ ਟੱਕਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਰਕਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸੀਟ ਬੈਲਟ: ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੈਸਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੰਤਰ

ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕੋਈ ਯੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀਟ ਬੈਲਟ, ਵਾਹਨ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ:

• ਦੋ-ਬਿੰਦੂ ਬੈਲਟ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਾਰ ਸੀਟ ਬੈਲਟਾਂ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਪੇਟ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਬਿੰਦੂ ‘ਤੇ ਰੋਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀਆਂ, ਪਰ ਆਦਰਸ਼ ਤੋਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ।
• ਤਿੰਨ-ਬਿੰਦੂ ਬੈਲਟ: ਹੁਣ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਜੋ ਟੱਕਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਛਾਤੀ, ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਗੋਦ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਰਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸੌਖ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਮਿਆਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
• ਬਹੁ-ਬਿੰਦੂ ਬੈਲਟ (4-, 5- ਅਤੇ 6-ਬਿੰਦੂ): ਮੋਟਰਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜਕੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਆਧੁਨਿਕ ਸੀਟ ਬੈਲਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਪੱਟੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਉੱਨਤ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

• ਇਨਰਸ਼ੀਆ ਰੀਲ: ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਲਟ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹਿੱਲਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਢਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਥਾਂ ਬਦਲਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ — ਪਰ ਜਿਉਂ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘਟਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਜਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
• ਪਾਇਰੋਟੈਕਨਿਕ ਪ੍ਰੀਟੈਂਸ਼ਨਰ: ਛੋਟੇ ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਚਾਰਜ ਜੋ ਟੱਕਰ ਵੇਲੇ ਫਟਦੇ ਹਨ, ਮਿਲੀਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਲਟ ਨੂੰ ਕੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੱਕਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਕੜ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਸੀਟ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਏਅਰਬੈਗ: ਬਚਾਅ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਤਾਰ

ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਬੈਗ ਸ਼ਾਇਦ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੈਸਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ — ਟੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਥੈਲੇ ਨੂੰ ਫੁਲਾਉਣਾ — ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1953 ਵਿੱਚ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਏਅਰਬੈਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਏਅਰਬੈਗ ਨੂੰ ਅਸਰਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਫੁਲਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਪਰਖੇ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਪਾਇਰੋਟੈਕਨਿਕ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਟਿਕੇ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਮਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ:

• ਕ੍ਰੈਸ਼ ਸੈਂਸਰ ਟੱਕਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਲੀਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
• ਇਹ ਕਰੰਟ ਸੋਡੀਅਮ ਅਜ਼ਾਈਡ (NaN3) — ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲੀ ਮਿਸ਼ਰਣ — ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਟਿਕੀ ਨੂੰ 330°C ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਸੋਡੀਅਮ ਅਜ਼ਾਈਡ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਧਾਤ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਛੱਡੀ ਗਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਏਅਰਬੈਗ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ 0.025 ਤੋਂ 0.05 ਸਕਿੰਟ (25 ਤੋਂ 50 ਮਿਲੀਸਕਿੰਟ) ਵਿੱਚ ਫੁਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
• ਥੈਲਾ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਵਾਂਗ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲਗਭਗ ਤੁਰੰਤ ਪਿਚਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹਿੱਲ-ਜੁੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਬੰਦ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਫੁਲਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਨ ਦੇ ਪਰਦੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਝਟਕਾ (ਕਨਕਸ਼ਨ) ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਏਅਰਬੈਗ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਥੈਲੇ ਵਰਤ ਕੇ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਆਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਏਅਰਬੈਗ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ

ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਏਅਰਬੈਗ ਯੂਰਪੀ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। 1970ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਫ਼ੋਰਡ (Ford) ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼ (General Motors) ਨੇ 12,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰਬੈਗ ਸਿਸਟਮ ਲਾਏ — ਵਾਹਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਮੁੱਢਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰਬੈਗ ਸੀਟ ਬੈਲਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੋ ਤਬਾਹਕੁਨ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਏਅਰਬੈਗ ਬਿਨਾਂ ਬੈਲਟ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਵੱਲ 270–300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਏਅਰਬੈਗ ਕਾਰਨ ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ (ਸਰਵਾਈਕਲ ਵਰਟੀਬ੍ਰਾ) ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਮਰਸੀਡੀਜ਼-ਬੈਂਜ਼ (Mercedes-Benz) ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੌਸ਼ (Bosch) ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਨਿਖਾਰਿਆ। 1980 ਵਿੱਚ, ਮਰਸੀਡੀਜ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕਾਰ — S-ਕਲਾਸ — ਉੱਤੇ ਏਅਰਬੈਗ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣੀ — ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ: ਏਅਰਬੈਗ ਨੂੰ ਸੀਟ ਬੈਲਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਝ ਨੇ ਏਅਰਬੈਗ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਉਸ ਜਾਨ-ਬਚਾਊ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਏਅਰਬੈਗ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਬੈਲਟ ਨਾ ਲਾਈ ਹੋਵੇ।

ਆਧੁਨਿਕ ਏਅਰਬੈਗ ਸਿਸਟਮ: ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਵ੍ਹੀਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ

ਅੱਜ ਦੇ ਏਅਰਬੈਗ ਸਿਸਟਮ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਵ੍ਹੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਥੈਲੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

• ਅਗਲੇ ਏਅਰਬੈਗ: ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਯਾਤਰੀ ਲਈ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• ਸਾਈਡ ਏਅਰਬੈਗ (ਸੀਟ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ): ਅਗਲੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਈਡ ਟੱਕਰ ਵੇਲੇ ਧੜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਣ।
• ਕਰਟਨ (ਪਰਦਾ) ਏਅਰਬੈਗ: ਛੱਤ ਵਾਲੀ ਰੇਲ ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਲੇ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਣ। ਅਗਲੇ ਏਅਰਬੈਗਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਕਰਟਨ ਏਅਰਬੈਗ ਕਈ ਸਕਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਰ ਪਲਟਣ (ਰੋਲਓਵਰ) ਦੌਰਾਨ ਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ — ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬੈਲਟ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
• ਗੋਡੇ ਵਾਲੇ ਏਅਰਬੈਗ: ਵਧਦੇ ਆਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਸਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• ਪਿਛਲੇ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਬੈਗ: ਕੁਝ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੁਣ ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਏਅਰਬੈਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਏਅਰਬੈਗ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਉੰਨਾ ਹੀ ਆਸ-ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਟੱਕਰ ਦੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਲ ਭਰ ਪਹਿਲਾਂ ਏਅਰਬੈਗ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅੰਕੜੇ (ਕੱਦ, ਭਾਰ, ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ) ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਟੱਕਰ ਵੇਲੇ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਰ ਖ਼ਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਏਅਰਬੈਗ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਅਸਲ ਗੱਲ: ਪੈਸਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤੋ

ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਪੈਸਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਉੱਨਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ — ਕ੍ਰੰਪਲ ਜ਼ੋਨ, ਪ੍ਰੀਟੈਂਸ਼ਨਰ ਬੈਲਟ, ਬਹੁ-ਪੜਾਅ ਏਅਰਬੈਗ, ਕਰਟਨ ਸਿਸਟਮ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ: ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਹਰ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਅਸਰਦਾਰੀ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੈਲਟ ਲਾਓ। ਹਰ ਸਫ਼ਰ, ਹਰ ਵਾਰ।

ਇਹ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਲੇਖ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ: https://www.drive.ru/technic/4efb330700f11713001e337d.html