Variable Valve Timing ဆိုတာ ဘာလဲ ၊ သင့်အင်ဂျင် ဘာကြောင့် လိုအပ်သလဲ ။

အင်ဂျင်စွမ်းဆောင်ရည် — ပါဝါထွက်ရှိမှု၊ တော့(ခ်)၊ လောင်စာချွေတာမှုနှင့် ထုတ်လွှတ်ဓာတ်ငွေ့များ အပါအဝင် — သည် တိကျစွာ ချိန်ညှိထားသော အချက်ပေါင်းများစွာအပေါ် မူတည်ပါသည်။ အရေးအကြီးဆုံးထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး မကြာခဏ လျစ်လျူရှုခံရသည့်အချက်မှာ ဗား(လ်)ဗ်အချိန်ကိုက်ညှိမှု (valve timing) ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ အင်ဂျင်စက်ဝန်းတစ်ခုစီအတွင်း လေဝင်နှင့် အိတ်ဇောစ်ဗား(လ်)ဗ်များ ပွင့်ဟ၊ ပိတ်သွားသည့် တိကျသော အချိန်အခိုက်အတန့်ဖြစ်သည်။ Variable valve timing (VVT) စနစ်များကို မောင်းနှင်အခြေအနေအားလုံးတွင် ဤအချိန်ကိုက်ညှိမှုကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ခေတ်မီအင်ဂျင်များ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ပုံစံကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေခဲ့သည်။

ရိုးရာအင်ဂျင်တစ်ခုတွင် ဗား(လ်)ဗ်များကို မည်သို့ထိန်းချုပ်သနည်း

သာမန် လေးဆော့(ခ်) အတွင်းပိုင်းလောင်ကျွမ်းအင်ဂျင်တွင် လေဝင်နှင့် အိတ်ဇောစ်ဗား(လ်)ဗ်များကို ကမ်ရှပ်(ဖ်)လော့ဘ်များဖြင့် လှုပ်ရှားစေသည်။ ဤလော့ဘ်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်က အဓိကလက္ခဏာသုံးရပ်ကို ဆုံးဖြတ်သည်−

• အချိန်ကိုက်ညှိမှု — ပစ္စတင်၏ တည်နေရာနှင့်ဆက်စပ်၍ ဗား(လ်)ဗ်ပွင့်ဟ၊ ပိတ်သည့်အချိန်
• ကြာချိန် — ဗား(လ်)ဗ်ပွင့်နေသည့်အချိန် မည်မျှကြာသည် (ဖေ့စ်အကျယ်)
• လစ်(ဖ်)တ် — ဗား(လ်)ဗ်သည် ၎င်း၏ထိုင်ခုံ (seat) မှ မည်မျှအကွာအဝေးသို့ ရွေ့လျားသည်

ရိုးရာအင်ဂျင်အများစုတွင် ဤဖေ့စ်များသည် သတ်မှတ်ထား (fixed) ဖြစ်သည် — ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုထဲတွင် အင်ဂျင်ပွင့်နေသည်ဖြစ်စေ၊ အဝေးပြေးလမ်းပေါ်တွင် အရှိန်မြှင့်နေသည်ဖြစ်စေ ကမ်ရှပ်(ဖ်)ပရိုဖိုင်သည် ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲပါ။ ဤတင်းမာမှုသည် အခြေခံကန့်သတ်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

သတ်မှတ်ထားသော ဗား(လ်)ဗ်အချိန်ကိုက်ညှိမှုသည် အဘယ်ကြောင့် ပြဿနာဖြစ်သနည်း

ဆလင်ဒါ၊ လေဝင်ပေါက်နှင့် အိတ်ဇောစ်ပေါက်များအတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေ့၏ အပြုအမူသည် အင်ဂျင်အရှိန်နှင့် ဝန်ပေါ်မူတည်၍ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသည်။ စီးဆင်းနှုန်းသည် အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေပြီး လေဝင်နှင့် အိတ်ဇောစ်လမ်းကြောများရှိ ဖိအားလှိုင်းများသည် အချိန်ကိုက်ညှိမှုပေါ်မူတည်၍ ဆလင်ဒါပြည့်ဝမှုကို အကူအညီဖြစ်စေသည် (သို့မဟုတ်) ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော ဗား(လ်)ဗ်အချိန်ကိုက်ညှိမှု တစ်ခုတည်းဖြင့် မောင်းနှင်အခြေအနေအားလုံးတွင် အကောင်းဆုံးမဖြစ်နိုင်ပါ။

အောက်ပါ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်နှစ်ခုကြားတွင် စံပြ ဗား(လ်)ဗ်အချိန်ကိုက်ညှိမှုက မည်သို့ကွဲပြားသည်ကို ဖော်ပြထားသည်−

• အင်ဂျင်ပွင့်ချိန် (idle) တွင်− ကျဉ်းမြောင်းသော ဗား(လ်)ဗ်ဖေ့စ်များက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည် — နောက်ကျ၍ ပွင့်ဟပြီး စောစီးစွာ ပိတ်ကာ ဗား(လ်)ဗ်ထပ်ခြင်း (intake နှင့် exhaust ဗား(လ်)ဗ်နှစ်ခု တစ်ပြိုင်တည်းပွင့်နေသည့် တိုတောင်းသောအချိန်) အနည်းဆုံး (သို့မဟုတ်) လုံးဝမရှိဘဲ ဖြစ်သင့်သည်။ ၎င်းက အိတ်ဇောစ်ဓာတ်ငွေ့များ လေဝင်မန်နီဖို(လ်)ဒ်ထဲသို့ ပြန်တွန်းခံရခြင်း (သို့မဟုတ်) မလောင်ကျွမ်းသေးသော အရောအနှောများ အိတ်ဇောစ်ထဲသို့ ထွက်ပြေးခြင်းကို တားဆီးပေးသည်။
• အမြင့်ဆုံးပါဝါတွင်− ကျယ်ပြန့်သော ဖေ့စ်များ လိုအပ်သည် — ဆလင်ဒါများထဲသို့ လေ-လောင်စာ အရောအနှော အများဆုံးပမာဏ ဝင်ရောက်စေရန် ဗား(လ်)ဗ်များသည် ပိုစောစွာ ပွင့်ဟပြီး ပိုကြာကြာ ပွင့်နေသင့်သည်။ ပိုကျယ်သော ဗား(လ်)ဗ်ထပ်ဖေ့စ်က RPM မြင့်တွင် အိတ်ဇောစ်ဓာတ်ငွေ့များကို ပိုထိရောက်စွာ ဖယ်ရှားရန်လည်း ကူညီပေးသည်။

ထို့ကြောင့် အင်ဂျင်ဒီဇိုင်နာများသည် ခက်ခဲသော အပေးအယူများ ပြုလုပ်ရန် တွန်းအားပေးခံရသည်။ သတ်မှတ်ထားသော ကမ်ရှပ်(ဖ်)ပရိုဖိုင်တစ်ခုတည်းဖြင့် အောက်ပါတို့ကို တစ်ပြိုင်တည်း ပေးစွမ်းရမည်−

• အနိမ့်နှင့် အလယ်အလတ်အပိုင်း တော့(ခ်) ကောင်းမွန်ခြင်း
• လက်ခံနိုင်လောက်သော အမြင့်ဆုံးပါဝါ
• ချောမွေ့၍ တည်ငြိမ်သော အင်ဂျင်ပွင့်ချိန်
• ကောင်းမွန်သော လောင်စာချွေတာမှုနှင့် နိမ့်ကျသော ထုတ်လွှတ်ဓာတ်ငွေ့

ဤလိုအပ်ချက်အားလုံးကို သတ်မှတ်ထားသော ကမ်ပရိုဖိုင်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဖြည့်ဆည်းရန် မဖြစ်နိုင်သလောက်ဖြစ်သည် — ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် variable valve timing ကို တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Variable Valve Timing က ဘာလုပ်ပေးသနည်း

Variable valve timing စနစ်များက အင်ဂျင်၏ ဗား(လ်)ဗ်အပြုအမူကို ပြောင်းလဲနေသော မောင်းနှင်အခြေအနေများနှင့် အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေသည်။ ဖေ့စ်အချိန်ကိုက်ညှိမှု၊ ကြာချိန်နှင့် လစ်(ဖ်)တ်ကို ချိန်ညှိခြင်းဖြင့် အင်ဂျင်နီယာများသည် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပေးအယူမရှိဘဲ အင်ဂျင်၏ ပါဝါမျဉ်းကွေးကို သိသိသာသာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကျိုးကျေးဇူးများတွင်−

• ပိုကျယ်ပြန့်သော RPM အပိုင်းအခြားတစ်လျှောက် တော့(ခ်) တိုးတက်ခြင်း
• ပိုမြင့်သော အမြင့်ဆုံးပါဝါထွက်ရှိမှု
• တိုးတက်သော လောင်စာချွေတာမှု
• လျော့ကျသော အိတ်ဇောစ်ထုတ်လွှတ်ဓာတ်ငွေ့
• ပိုချောမွေ့သော အင်ဂျင်ပွင့်ချိန်နှင့် သရော့တယ်တုံ့ပြန်မှု

Variable Valve Timing စနစ် အမျိုးအစားများ

ဖေ့စ်ရွှေ့ပြောင်းကိရိယာများ (Cam Phasers)

အသုံးအများဆုံး VVT နည်းလမ်းသည် ဖေ့စ်ရွှေ့ပြောင်းကိရိယာ (phase shifter) ကို အသုံးပြုသည် — ၎င်းမှာ ကရင့်ရှပ်(ဖ်)နှင့်ဆက်စပ်၍ ကမ်ရှပ်(ဖ်)ကို လှည့်ပေးသော ဟိုက်ဒရောလစ်ဖြင့် လှုပ်ရှားသည့် ကလပ်(ခ်)ဖြစ်သည်။ အင်ဂျင်အရှိန်မြင့်လာသည်နှင့်အမျှ စနစ်က လေဝင်ကမ်ရှပ်(ဖ်)ကို စောစေပြီး လေဝင်ဗား(လ်)ဗ်များ ပိုစောပွင့်စေသည်။ ၎င်းက RPM မြင့်တွင် ဆလင်ဒါပြည့်ဝမှုကို တိုးတက်စေသည်။ အကောင်အထည်ဖော်မှုအများစုသည် လေဝင်ကမ်တွင်သာ အလုပ်လုပ်သော်လည်း ကမ်နှစ်ခုစနစ် (BMW ၏ Double VANOS ကဲ့သို့) များက လေဝင်နှင့် အိတ်ဇောစ်အချိန်ကိုက်ညှိမှု နှစ်ခုလုံးကို သီးခြားစီ ချိန်ညှိသည်။

ဖေ့စ်အကျယ်ပြောင်းလဲနိုင်သော စနစ်များ

ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော စနစ်များသည် ဖေ့စ်ကို ရွှေ့ပြောင်းရုံသာမက — ၎င်းကို ကျယ်စေ၊ ကျဉ်းစေနိုင်သည်။ ကျော်ကြားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ Toyota ၏ VVTL-i စနစ် ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ရှပ်(ဖ်)တ်တစ်ခုတည်းပေါ်တွင် ကမ်ပရိုဖိုင်နှစ်ခုကို အသုံးပြုသည်−

• RPM ၆,၀၀၀ အောက်တွင် ပုံမှန်ကမ်လော့ဘ်က ဗား(လ်)ဗ်လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်သည်
• RPM ၆,၀၀၀ အထက်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပရိုဖိုင်ပါသည့် ဒုတိယကမ်က တာဝန်ယူပြီး အချိန်ကိုက်ဖေ့စ်ကို ကျယ်ပြန့်စေကာ ဗား(လ်)ဗ်လစ်(ဖ်)တ်ကို တိုးမြှင့်ပေးသည်
• အင်ဂျင်သည် RPM ၈,၅၀၀ ရက်(ဒ်)လိုင်းသို့ ချဉ်းကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ဤကူးပြောင်းမှုက ထူးခြားသော ပါဝါ ရုတ်တရက်ဝင်လာမှုကို ပေးစွမ်းသည် — ပြင်းထန်စွာ အရှိန်မြှင့်စဉ် သိသာထင်ရှားသော “ဒုတိယအဟုန်” ဖြစ်သည်

ပြောင်းလဲနိုင်သော ဗား(လ်)ဗ်လစ်(ဖ်)တ် စနစ်များ

ဗား(လ်)ဗ်များ မည်သည့်အချိန်ပွင့်သည်ကို ပြောင်းလဲခြင်းသည် တစ်ကိစ္စဖြစ်ပြီး — ၎င်းတို့ မည်မျှ ပွင့်သည်ကို ပြောင်းလဲခြင်းသည် နောက်ထပ်ကိစ္စတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ BMW ၏ Valvetronic (သို့မဟုတ်) Nissan ၏ VVEL ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သော လစ်(ဖ်)တ်စနစ်များက သရော့တယ်တည်နေရာအပေါ်မူတည်၍ လေဝင်ဗား(လ်)ဗ်လစ်(ဖ်)တ်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် ချိန်ညှိနိုင်စေသည်။

ဤနည်းလမ်းက သိသာသော အားသာချက်တစ်ရပ်ကို ပေးသည်− ၎င်းသည် သာမန်သရော့တယ်ဗား(လ်)ဗ်၏ လိုအပ်မှုကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသည်ကို ဖော်ပြရလျှင်−

• ရိုးရာသရော့တယ်က ဝန်နိမ့်ချိန်တွင် လေဝင်လမ်းကြောအတွင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လေဟာနယ်ကို ဖြစ်စေပြီး စုပ်ယူဆုံးရှုံးမှု (pumping losses) ကို တိုးစေသည်
• ဤလေဟာနယ်က ဓာတ်ငွေ့စီးဆင်းမှုကို နှေးစေ၊ ဆလင်ဒါပြည့်ဝမှုအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေပြီး သရော့တယ်တုံ့ပြန်မှုကို တုံးစေသည်
• ဗား(လ်)ဗ်လစ်(ဖ်)တ်ဖြင့် အင်ဂျင်ဝန်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် လေဝင်ကို အများအားဖြင့် ကန့်သတ်မှုမရှိဘဲ ထားနိုင်သည်

ရလဒ်များက သိသာသည်။ သရော့တယ်မဲ့ ပြောင်းလဲနိုင်သော လစ်(ဖ်)တ်စနစ်များက ပုံမှန်အားဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ပေးစွမ်းသည်−

• လောင်စာချွေတာမှု ၈–၁၅% တိုးတက်မှု
• အမြင့်ဆုံးပါဝါနှင့် တော့(ခ်) နှစ်ခုလုံးတွင် ၅–၁၅% တိုးတက်မှု
• အထူးသဖြင့် အရှိန်နိမ့်ချိန်တွင် သိသိသာသာ ပိုထက်မြက်သော သရော့တယ်တုံ့ပြန်မှု

လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြင့် ဗား(လ်)ဗ်လှုပ်ရှားစေခြင်း

ဗား(လ်)ဗ်ထိန်းချုပ်မှုတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံးသဘောတရားသည် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကမ်ရှပ်(ဖ်)များကို လုံးဝ လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြင့် လှုပ်ရှားသော ဗား(လ်)ဗ်များ ဖြင့် အစားထိုးသည်။ ဗား(လ်)ဗ်တစ်ခုစီကို လျှပ်စစ်ဆိုလီနွိုက်(ဒ်)များဖြင့် သီးခြားစီ ပွင့်ပိတ်စေပြီး အင်ဂျင်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်အား စက်ဝန်းတိုင်းတွင် ဗား(လ်)ဗ်တစ်ခုစီ၏ အချိန်ကိုက်ညှိမှု၊ လစ်(ဖ်)တ်နှင့် ကြာချိန်အပေါ် ပြည့်စုံသော လွတ်လပ်ခွင့်ကို ပေးသည်။

ဤနည်းက ဖွင့်ပေးသော ဖြစ်နိုင်ခြေများသည် ထူးခြားသည်−

• RPM နှင့် ဝန်အခြေအနေတိုင်းအတွက် ပြီးပြည့်စုံစွာ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ထားသော ဗား(လ်)ဗ်အချိန်ကိုက်ညှိမှု
• ဝန်ပေါ့ပါးစွာ မောင်းနှင်စဉ် လောင်စာချွေတာရန် ဆလင်ဒါတစ်ခုချင်းစီ ရပ်တန့်ထားခြင်း
• လောင်ကျွမ်းမှုစက်ဝန်းများကြား ပြောင်းလဲခြင်း — ဥပမာ၊ လေးဆော့(ခ်)အင်ဂျင်ကို ချက်ချင်း ခြောက်ဆော့(ခ်) ဖွဲ့စည်းမှုသို့ ပြောင်းခြင်း
• ကမ်ရှပ်(ဖ်)နှင့် ဆက်စပ်စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးမှုများကို လုံးဝ ဖယ်ရှားခြင်း

လျှပ်စစ်သံလိုက် ဗား(လ်)ဗ်ထရိန်များသည် အများအားဖြင့် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအဆင့်တွင်သာ ရှိနေသေးသော်လည်း ၎င်းတို့၏ အတွင်းပိုင်းလောင်ကျွမ်းမှု စွမ်းရည်ကို ပြန်လည်သတ်မှတ်နိုင်သည့် အလားအလာသည် သိသာသည်။ မကြာမီအနာဂတ်တွင် ၎င်းတို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်လုပ်မှုသို့ ရောက်ရှိမည်ဆိုသည်မှာ စောင့်ကြည့်ရဦးမည်ဖြစ်သည်။

အနှစ်ချုပ်

Variable valve timing သည် ခေတ်မီအင်ဂျင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အသက်ရောက်မှုအရှိဆုံး နည်းပညာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့တွင်း အင်ဂျင်ပွင့်ချိန်မှ သရော့တယ်အပြည့် အရှိန်မြှင့်ချိန်အထိ — မောင်းနှင်အခြေအနေတိုင်းနှင့် ကိုက်ညီစေရန် ဗား(လ်)ဗ်အပြုအမူကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေခြင်းဖြင့် VVT စနစ်များက သတ်မှတ်အချိန်ကိုက်ဒီဇိုင်းများ မည်သည့်အခါမှ မဖြစ်နိုင်ခဲ့သလောက် ပိုပြီးအားကောင်း၊ ပိုထိရောက်ပြီး သန့်ရှင်းသော အင်ဂျင်များကို တစ်ပြိုင်တည်း ပေးစွမ်းနိုင်စေသည်။

သို့သော် ဗား(လ်)ဗ်အချိန်ကိုက်ညှိမှု အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းတွင် ၎င်း၏ ကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။ သတ်မှတ်ထားသော ဆလင်ဒါပမာဏတစ်ခုမှ ပါဝါ၊ တော့(ခ်)နှင့် ထိရောက်မှု ပိုမိုရရှိရန် ဖျစ်ညှစ်ယူခြင်းသည် အခြားနည်းပညာများ — ပေါင်းစပ် အတင်းအဓမ္မ လေထည့်သွင်းသည့်စနစ်များ၊ ပြောင်းလဲနိုင်သော လောင်ကျွမ်းမှုအချိုးအင်ဂျင်များနှင့် အစားထိုးလောင်စာများ — အပေါ်တွင် တိုးတက်၍ မှီခိုလာရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းမှာ နောက်ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်အတွက် ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။

ဤသည်မှာ ဘာသာပြန်ဖြစ်သည်။ မူရင်းကို ဤနေရာတွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်− https://www.drive.ru/technic/4efb330700f11713001e33f9.html